|
อุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิตสบู่เหลว
ได้แก่ |
|
เครื่องชั่ง ใช้ชั่งน้ำมัน ด่าง และน้ำ
หม้อต้มสแตนเลส 2 ชั้น หรือใช้หม้อสแตนเลส 2 ใบใหญ่ใบหนึ่ง ใบเล็กใบหนึ่ง
ใช้เคี่ยวสบู่ให้เป็นสบู่เหลว
เทอร์โมมิเตอร์ 2 อัน
ชามแก้ว หรือ ถ้วยตวงแก้ว ใช้ผสมสารละลายด่าง
ไม้พายพลาสติก ใช้กวนสบ
ขวดพลาสติก หรือขวดแก้ว ใช้ใส่สบู่เหลวที่ทำเสร็จแล้ว
|
| |
|
ขั้นตอนการทำสบู่เหลวธรรมชาติ
โดยวิธีใช้โปแตสเซียมไฮดรอกไซด์ |
|
ชั่ง น้ำมัน ด่างและน้ำ ตามสูตรที่คำนวณได้
|
|
เทน้ำลงในชามแก้ว หรือถ้วยตวงแก้ว
แล้วเทด่างทั้งหมดลงในน้ำ (ไม่ควรเทน้ำลงในด่าง เพราะจะทำให้เกิดความร้อนสูง
หรือการกระเด็นออกจากภาชนะผสมซึ่งจะเป็นอันตรายได้) ใช้ช้อนสแตนเลสคนด่างให้ละลายน้ำให้หมดจนได้สารละลายด่างที่ใสไม่มีสี
ขณะที่ผสมสารละลายด่างจะเกิดความร้อนสูงถึง 70 - 80 องศาเซลเซียส ให้ระมัดระวัง
ปล่อยทิ้งไว้ให้เย็นลง จนอุณหภูมิเหลือประมาณ 40 - 45 องศา
|
|
ในขณะเดียวกันเอาน้ำมันทั้งหมดที่จะใช้ใส่ในหม้อสแตนเลสใบเล็ก
แล้วนำไปอุ่นให้มีอุณหภูมิประมาณ 40 - 45 องศาเซลเซียส
|
|
เมื่อส่วนผสม ทั้งสองมีอุณหภูมิที่ใกล้เคียงกัน
คือประมาณ 40 - 45 องศา ก็ให้เทสารละลายด่างลงในน้ำมัน แล้วใช้ไม้พายกวนส่วนผสมให้เข้ากัน
|
|
เอาหม้อสแตนเลสใบใหญ่ขึ้นตั้งไฟ
เติมน้ำเปล่าลงในหม้อใบใหญ่ แล้วจึงนำหม้อใบเล็กที่มีส่วนผสมของน้ำมันและสารละลายด่างในข้อ
4. ใส่ช้องลงไปในหม้อใบใหญ่ ระดับของน้ำในหม้อใบใหญ่ควรจะอยู่เหนือระดับของก้นหม้อใบเล็ก
วิธีนี้เรียกว่าการต้มโดยใช้หม้อ 2 ชั้น หรี่ไฟอ่อน ใช้เทอร์โมมิเตอร์วัตถุอุณหภูมิให้มีอุณหภูมิไม่สูงจนเกินไป
คืออยู่ประมาณ 50 - 60 องศาตลอดเวลาที่เคี่ยวอยู่
|
|
คนส่วนผสมในหม้อใบเล็กไปเรื่อยๆ
เมื่อเวลาผ่านไปสัก 15 นาที ส่วนผสมจะเริ่มทำปฏิกิริยารวมกันเป็นสบู่มีลักษณะเป็นของเหลวข้นคล้ายนมสด
หรือครีมสลัดเมื่อคนต่อไปเรื่อยๆ อีกประมาณ 15 นาทีถึงครึ่งชั่วโมง สบู่จะเปลี่ยนจากของเหลวเป็นเหนียวข้นคล้ายแป้งเปียกหรือผลไม้กวน
สีจะเป็นสีขาวข้นหรือสีเหลืองข้น ให้ตั้งไฟอ่อนๆ อีกประมาณ 1 - 2 ชั่วโมง
โดยให้มากวนสบู่ด้วยไม้พายทุกๆ ครั่งชั่วโมง เมื่อเคี่ยวสบู่ไปประมาณ 2
ชั่วโมง เนื้อสบู่เริ่มเปลี่ยนเป็นจากสีขุ่นเป็นสีใสขึ้น ให้เคี่ยวต่อไปอีกประมาณ
1 ชั่วโมง
|
|
จากนั้นยกหม้อสบู่ใบเล็กออกจาหม้อใบใหญ่
เทน้ำในหม้อใบใหญ่ทิ้งแล้วเติมน้ำสะอาดลงไปในหม้อใบใหญ่ ประมาณ 2 เท่าของเนื้อสบู่
นำหม้อใบใหญ่ไปตั้งเตาไฟ จากนั้นจึงดักเนื้อสบู่ทั้งหมดจากหม้อใบเล็กที่ผ่านการเคี่ยวดีแล้วใส่ลงไปหม้อใบใหญ่
เปิดไฟปานกลางจนน้ำเดือด กวนเนื้อสบู่ในหม้อด้วยไม้พายหรือใช้ไม้พายตัดเนื้อสบู่ที่เหนียวข้นออกเป็นชิ้นเล็กกวนไปสักครู่
จึงปิดไฟนำหม้อลงจากเตาปิดฝาทิ้งไว้ข้ามคืน
|
|
พอรุ่งเช้าเมื่อเปิดฝาหม้อดูจะพบว่า
เนื้อสบู่ที่เหนียวข้นจะละลายหมดหรือเกือบหมดกลายเป็นสบู่เหลว สีเหลืองขุ่น
หรือสีเหลืองใส หากเนื้อสบู่ยังละลายไม่หมด ให้นำไปตั้งไฟให้เดือด แล้วยกลงปิดฝาทิ้งไว้สักพัก
เนื้อสบู่ก็จะละลายหมด ก็จะได้สบู่เหลวธรรมชาตินำไปบรรจุในขวดแก้วหรือขวดพลาสติกและต้องเก็บไปต่อไปอีก
1 - 2 สัปดาห์จึงจะนำมาใช้ได้สบู่เหลวนี้เก็บไว้ใช้ได้นานหลายเดือน
|
|
ขั้นตอนสุดท้ายควรใช้บอแรกซ์ปริมาณเล็กน้อยละลายน้ำใส่เติมลงไปในสบู่เหลวบอแรกซ์
จะช่วยคงสภาพของสบู่เหลว หากไม่ใส่บอแรกซ์ สบู่เหลวอาจเกิดการแยกตัวเป็นชั้นระหว่างเนื้อสบู่กับน้ำ
ต้องเขย่าขวดให้รวมกันใหม่ก่อนใช้ ในขั้นตอนสุดท้ายหลังจากเติมบอแรกซ์ก่อนบรรจุขวดนี้อาจเติมสารปรุงแต่งเพื่อเพิ่มคุณสมบัติพิเศษแก่สบู่เหลว
เช่นเติมน้ำหอมหรือน้ำมันหอมระเหย เพื่อให้มีกลิ่นหอม และช่วยดับกลิ่นหือของน้ำมัน
เติมสีเติมสารเพิ่มความชุ่มชื่น เช่นกลีเซอรีนเติมสมุนไพรเพื่อให้มีคุณสมบัติของสมุนไพรในการบำรุงผิวพรรณ
แต่การใส่ส่วนผสมสมุนไพรไปในสบู่เหลวจะเพิ่มโอกาสที่ทำให้สบู่เหลวบูดเสียได้ง่ายขึ้น
|
|
ค่าความเป็นด่างหรือค่า pH ของสบู่เหลวไม่ควรจะสูงเกิน
10 ควรอยู่ระหว่าง 8 - 10 เพราะสบู่เหลวที่มีค่า pH สูงจะระคายเคืองต่อผิว
ทำให้ผิวแห้งไม่เหมาะที่จะใช้กับผิวหนัง เราสามารถลดค่า pH ลงได้บ้างโดยการเติมกรดมะนาว
หรือกรดซิตริก (Citric acid)
|
|
สบู่เหลวธรรมชาติ |
|
สารเคมีสังเคราะห์ในสบู่เหลว |
|
ทำสบู่เหลวธรรมชาติใช้เอง |
|
วิธีการสนการผลิตสบู่เหลว |
|
อุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิตสบู่เหลว |
|
การผลิตสบู่เหลวโดยสบู่ก้อน |
|
สูตรสบู่เหลวรำข้าว |
|
สูตรสบู่เหลวน้ำมันงา |
|
สูตรสบู่เหลวที่ทำจากสบู่ก้อน |
| |
