|
|
ตัวอย่างสบู่สมุนไพร
สบู่ขมิ้น
ส่วนผสม 1. น้ำมันมะพร้าว 140 กรัม 2. น้ำมันปาล์ม 60 กรัม
3. โซเดียมไฮดรอกไซด์ 32 กรัม 4. สารสกัดขมิ้น 10 กรัม
5. น้ำ 70 กรัม
วิธีทำ 1. เตรียมแม่แบบทำสบู่ตามขนาดและรูปร่างตามที่ต้องการ
1. ค่อย ๆ เทโซเดียมไฮดรอกไซด์ลงในน้ำ
ผสมให้เข้ากันตั้งทิ้งไว้ให้อุณหภูมิเหลือ 40 ๐c
2. เตรียมสารสกัดขมิ้น
3. ผสมน้ำมันมะพร้าวกับน้ำมันปาล์ม แล้วผสมในน้ำมันมะกอก
4. เทสารละลายด่าง(ข้อ 2) ลงในน้ำมัน(ข้อ 4) คนสักครู่
จึงเติมสารสกัดขมิ้นลงไป สี, กลิ่นคนให้เข้ากัน
5. เมื่อเริ่มเกิดเป็นสบู่ สังเกตเนื้อข้นเหมือนนมข้น เทลงพิมพ์
6. ตั้งพิมพ์ไว้ประมาณ 4 - 8 ชั่วโมง จนสบู่จับตัวเป็นก้อนแข็ง
ลองใช้นิ้วมือกดดู แล้วจึงเอาออกจากแบบเช็คค่า pH ส่วนใหญ่อยู่ระหว่าง 9.5
- 10 เก็บต่อไปอีกนาน 6 - 8 สัปดาห์ เช็คค่า pH ซ้ำอีกครั้ง
ซึ่งควรจะอยู่ระหว่าง 8 - 9 จึงนำไปใช้
สูตรสบู่สารสกัดมังคุด
ส่วนผสม 1. น้ำมันมะพร้าว 50 กรัม 2. น้ำมันปาล์ม 25 กรัม
3. น้ำมันทานตะวัน 20 กรัม 4. น้ำมันมะกอก 5 กรัม 4. โซเดียมไฮดรอกไซด์ 17
กรัม 5. สารสกัดมังคุด 5 กรัม
7. น้ำ 40 กรัม
วิธีทำ 1. เตรียมแม่พิมพ์แบบสบู่ตามขนาดและรูปร่างที่ต้องการ
2. ค่อย ๆ เทโซเดียมไฮดรอกไซด์ลงในน้ำ ผสมให้เข้ากัน ตั้งทิ้งไว้ให้
อุณหภูมิเหลือ 40 - 45 องศาเซลเซียส
3. เตรียมสารสกัดมังคุด
4. ผสมน้ำมันมะพร้าวกับน้ำมันปาล์ม น้ำมันทานตะวันและน้ำมันมะกอก
รวมกันนำไปอุ่นให้อุณหภูมิ 40 - 50 องศาเซลเซียส
5. เทสารละลายด่างลงใน (ข้อ 4) คนให้เข้ากัน เติมกลิ่นตามต้องการ
6. เมื่อเริ่มเกิดเป็นสบู่ สังเกตจากเนื้อจะข้นเหมือนนมข้น เทลงพิมพ์
7. ตั้งทิ้งไว้ประมาณ 4 - 8 ชั่วโมง จนสบู่จับตัวเป็นก้อนแข็ง
ลองใช้นิ้วมือกดดู แล้วจึงเอาออกจากพิมพ์ เช็คค่า pH ส่วนใหญ่อยู่ระหว่าง
9.5 - 10 เก็บต่อไปอีกนาน 6 - 8 สัปดาห์ เช็คค่า pH ซ้ำอีกครั้ง
ซึ่งควรจะอยู่ระหว่าง 8 - 9 จึงนำไปใช้
สบู่ชาเขียว
ส่วนผสม 1. น้ำมันมะพร้าว 100 กรัม 2. น้ำมันปาล์ม 100 กรัม
3. น้ำมันมะกอก 200 กรัม(อาจใช้น้ำมันทานตะวันหรือรำข้าว
เพราะผลิตได้ในประเทศ)
4. โซเดียมไฮดรอกไซด์ 48 กรัม 5. น้ำ 100 กรัม
6. สารสกัดชาเขียว 50 กรัม (ชาเขียวใส่น้ำต้ม)
7. น้ำมันหอมระเหยหรือน้ำหอม 1 ซีซี.
วิธีทำ 1. เตรียมแบบหรือแม่พิมพ์
2. ชั่งน้ำ 100 กรัม เทใส่ภาชนะแก้ว
3. ใส่โซเดียมไฮดรอกไซด์ 58 กรัม ใช้แท่งแก้วคนจนด่างละลายหมด
อุณหภูมิสูงมาก ทิ้งไว้ให้เย็น ณ อุณหภูมิห้อง จะได้สารสกัดใส ไม่มีสี
4. ชั่งน้ำมันมะพร้าว น้ำมันปาล์ม และน้ำมันมะกอกผสมในภาชนะสแตนเลส
อุ่นน้ำมัน 40 องศาเซลเซียส แล้วยกลง ทิ้งให้เย็น
5. เท 2 ลงใน 3 กวนให้เข้ากัน ใส่สารสกัดชาเขียว จนส่วนผสมเริ่มข้น
คล้ายครีมสลัด ใส่น้ำหอมหรือน้ำมันหอมระเหย กวนต่อ และเทลงแบบพิมพ์
6. สบู่จะจับเป็นก้อนแข็ง ทิ้งไว้ 3 สัปดาห์ สบู่จะจับตัวสีข้น
ตรวจสารวัดความเป็นกรดเป็นด่าง pH ประมาณ 8 - 9 จึงนำไปใช้ได้
ตัวอย่างสูตรสบู่เหลวผสมสมุนไพร
สบู่เหลวอาบน้ำผสมสมุนไพรขมิ้นชัน
ส่วนประกอบ 1. Texapon N 70 170 กรัม 2. สารสกัดขมิ้นชัน 250 กรัม
3. กรดมะนาว 15 กรัม 4. Glycerine 50 กรัม
5. ผงข้น (เกลือ) 35 กรัม 6. น้ำสะอาด 780 ซีซี.
7. Bronidox 30 ซีซี.
วิธีทำ 1. N70 + ผงข้น (เกลือ) คนให้เข้ากันเป็นเนื้อครีม
2. ใส่ Glycerine
3. ละลายกรดมะนาวในน้ำ เทลงไป คนให้ละลาย
4. สารสกัดขมิ้น ผงขมิ้นละลายน้ำ คนให้เข้ากัน ทิ้งไว้ 5 นาที กรองน้ำ
ละลาย
5. ใส่ Bronidox น้ำหอม
6. ปรับค่า pH ให้ได้ 5.5
7. ทิ้งให้ ฟองยุบ แล้วบรรจุใส่ภาชนะ
การตรวจสอบคุณภาพและมาตรฐานสบู่
1. ตรวจสอบค่า pH โดยตัดชิ้นสบู่เล็กน้อย เป็นแผ่นบาง ๆ ประมาณ 5 กรัม
นำมาละลายย้ำ 10 มล. จุ่มกระดาษวัด pH วัดประมาณ 30 วินาที จนสีกระดาษคงที่
นำกระดาษ pH มาเทียบกับสีมาตรฐานที่กล่อง ถ้าสีเหมือนกับช่องใด ซึ่งมีค่า
pH กำกับไว้ ทำให้ทราบค่า pH ของสบู่ได้ เช่น
2. ดูจากลักษณะภายนอก เช่น การเกิดฟอง การล้างน้ำออก การทดสอบฟอง
ความนุ่มหลังจากการใช้
ปัญหาและการแก้ไข
ปัญหา การแก้ไข
1. ถ้าส่วนผสมไม่ข้น แสดงว่า ด่างน้อยไป แก้โดยเพิ่มด่างเข้าไปอีก เล็กน้อย
แล้วกวนต่อไป
2. ส่วนผสมเป็นก้อนและแยกชั้น แสดงว่า ใช้ด่างมาก
ให้เติมน้ำมันหรือกรดไขมัน ลงไปทีละน้อย แล้วตีต่อไป
3. สบู่ที่ได้เปราะ ตัดไม่สวย ให้เติมกรดไขมันหรือน้ำมันอีกตาม 5-10
เปอร์เซ็นต์
สรุปแล้ว สบู่ก้อนและสบู่เหลวผสมสมุนไพร
เป็นผลิตภัณฑ์จากน้ำมันพืชและน้ำมันสัตว์ ซึ่งหาได้ง่ายในท้องถิ่น
ประเทศไทยสามารถผลิตเองได้ และหาซื้อได้ง่าย อีกทั้งยังมีสมุนไพรอีกมากมาย
ในประเทศ วิธีการผลิตสบู่ก้อนและสบู่เหลวสมุนไพรก็ไม่ยุ่งยาก ซับซ้อน
เกษตรกร ประชาชน สามารถผลิตได้ โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือ
เครื่องจักรที่มีราคาแพง เพียงแต่ต้องฝึกฝนให้มากแล้วจะได้สบู่ที่มีคุณภาพ
และสามารถส่งออกมาได้ในราคาสูงเป็นการเพิ่มรายได้
ช่วยเศรษฐกิจและยกระดับคุณภาพชีวิต ได้อีกทางหนึ่งด้วย
*** ดร.ประเทืองศรี สินชัยศรี
กำเนิดสบู่ 1
กำเนิดสบู่ 2
กำเนิดสบู่ 3
|